ความดีทั้งหลายต้องเริ่มต้นที่ใจ
คนจะทำบุญทำบาป
จะพูดชั่วหรือพูดดี
ย่อมไปจากใจก่อน
ใจเป็นผู้สร้างจินตนาการ
เป็นผู้เดียวที่มีอำนาจเด็ดขาด
ในการให้สุขหรือทุกข์แก่บุคคล
..
คนที่มีความสุข เพราะใจเขาเป็นสุข
คนที่มีความทุกข์ก็เหมือนกัน
เพราะใจเขาเป็นทุกข์
ใจจึงมีความสำคัญอย่างยิ่ง
ในทุกข์และสุข
..
บุคคลที่เรายอมรับว่า
เป็นคนดีนั้น เพราะเขาได้ทำดี
และพูดดีทั้งนี้ย่อมมีการคิดดี
เป็นมูลเหตุมาก่อน
กล่าวอีกนัยหนึ่ง เขาตั้งใจ
จะเป็นคนดีแล้วดำเนินตาม
ความตั้งใจนั้น
…
ใจของมนุษย์เป็นสิ่งประเสริฐที่สุด
มีค่าที่สุดเท่าที่มนุษย์มีอยู่
เพราะเป็นสิ่งที่ชี้โชคชะตาของมนุษย์
บุคคลจะเป็นอย่างไรก็แล้วแต่ใจ
ของเขาเป็น นี่มองตามทรรศนะ
แห่งปรัชญาเมธี ตัวอย่าง
พระสิทธัตถะที่ต่อมาได้เป็น
พระพุทธเจ้าก็เพราะพระทัย
ของพระองค์เป็นก่อน
..
เราจึงสามารถกล่าวได้ว่า
บุคคลจะเป็นอย่างไรก็เพราะ
ใจเขาไปเป็นอย่างนั้นก่อน
ความจริงข้อนี้เป็นที่ยอมรับ
แม้ในวิชาจิตวิทยาปัจจุบัน
พูดอย่างภาษาชาวบ้านก็คือ
ความความใฝ่ฝันอยาก
เป็นนั้นเป็นนี่ เมื่อมีความต้องการ
และความต้องการนั้นรุนแรงขึ้น
ก็เป็นเครื่องกระตุ้นให้มี
ความพยายาม ความพยายาม
ก่อให้เกิดความสำเร็จ
..
ความเป็นคนดีก็มาจากความตั้งใจ
ที่จะเป็นคนดี
ปราศจากความตั้งใจเสียแล้ว
หาสำเร็จไม่
คนธรรมดาได้กลายเป็นพระอรหันต์
เป็นที่เคารพบูชาของคนทั้งหลาย
ก็เพราะใจของท่านปราศจากกิเลส
..
คนหน้าตาสวยงามแต่กลับ
เป็นที่รังเกียจของคนทั้งหลาย
ก็เพราะใจสกปรก แล้วไปทำ
และพูดสกปรกเข้า
..
โดยนัยนี้จะเห็นว่า
ใจมีความสำคัญเพียงใด
คนที่โชคดีที่สุด คือคนที่
สามารถทำใจให้เป็นสุขได้ทุกวัน
และความสงบอันแท้จริง
แห่งจิตใจนั้น มาจากการยอมรับ
สิ่งอันร้ายแรงที่สุดซึ่งเกิดขึ้น
ในชีวิตของเราโปรดจำไว้ว่า
ถ้าใจร้าย ความร้ายก็ตามมา
ถ้าใจดี ความดีก็ตามมา
อาจารย์วศิน อินทสระ
